اهدا به احمد اقتدارى ، احمد و عباس سايبانى يادداشت ميرزا نصر اللّه اصفهانى از منشيان و ديوانيانى است كه به نمايندگى رحيم خان بيگلربيگى اصفهان به مدت بيست و پنج سال در تهران خدمت مىكرد . ( هر والى و بيگلربيگى معمولا در تهران نماينده‌اى داشت ) . ايشان در سال 1298 از سوى امين السلطان مأمور نظم گمركهاى اصفهان و بروجرد و گلپايگان شد و ضمنا به مأموريتى به بندرعباس اعزام شد كه گزارشى از آنجا تهيه كند . در آنجا بود كه عنوان نيابت حكومت يافت . اصل اين سفرنامهء گزارش خوشبختانه بر جاى مانده و در جزو گنجينهء فاضل ارجمند آقاى محمد على كريم‌زاده تبريزى كه اينك در انگلستان مقيم‌اند وجود دارد . ايشان از روى علاقه‌مندى به تاريخ و تمدن كشور عكس آن را در كتاب " مجموعهء اسناد قديمى " كه در لندن چاپ كرده‌اند ( 1378 ) مندرج و منعكس ساخته‌اند . نصر اللّه در بخش پايانى گزارش خود به موضوع قرارداد مورّخ سال 1272 ميان دولت ايران و امام مسقط پرداخته و با نقل آن قرارنامچه نشان داده است كه آن شخص به‌طور تبعه و دست‌نشانده حاكم موقت نواحى بندر بوده است و مبلغ معيّنى مىبايست هر ساله به دولت يا حاكم فارس بدهد . چون اين گزارش از چندين جهت اهميت تاريخى و اجتماعى دارد به مرحمت ايشان درين‌جا به چاپ مىرسد . در همين مجموعه پنج راپورت از وقايع سال 1271 فارس و بنادر مربوط به قشون مؤيد الدّوله و عبد الباقى ميرزا و محمد ابراهيم خان سرتيپ فوج اصفهانى هست كه آقاى كريم‌زادهء تبريزى اجازهء نشر آنها را به من دادند و جملگى در دفتر چهارم تاريخ در دست چاپ است . از دوست خود آقاى بيوك رضائى سپاسگزارم كه با مهارت تمام از روى خط ديوانى ميرزا نصر اللّه اين اوراق را حروف‌نگارى فرموده است . ايرج افشار